 |
Öğretmenin Sesi
|
| BATI
TRAKYA'DA OYNANAN HALK OYUNLARINDAN ÖRNEKLER |
|
BAHÇELERDE BÖRÜLCE
Batı Trakya'nın İskeçe (Ksanthi) şehrinde ve aynı zamanda ova
ve yaka köylerinde kızların kendi söyledikleri türkünün ritmine
veya seyirciler tarafından verilen darbuka ile alkış ritmine
uyarak sergiledikleri bir karşılama oyunudur.
Oyunun diziliş şekli:
Bu oyunda kızlar karşılıklı iki şerit halinde uzun ve geniş
bir koridor oluştururlar.
Oyunun hareket analizi (adımlaması):
Koridoru oluşturan her iki şerit yüz yüze gelecek şekilde beş
adım öne ve beş adım (bakış yönü değişmeden) geriye doğru gider.
Belirli bir tekrardan sonra komut (bakış yönü değişmeden) geriye
doğru gider. Belirli bir tekrardan sonra komut ile kendi eksenlerinde
sağdan ve soldan dönüş yaparlar, ardından beş adım geri, beş
adım öne giderek yani bir önceki adımlama şeklini türkünün bitimine
kadar tekrar ederler. (dönüşler 360 derece olmalı)
Figürün analizi:
Bu oyunun figürüne girmeden önce kızlar ayaklarını bitişik vaziyete
getirir ve türkünün başlaması ile sağ ayak sol ayağın bilek
hizasına gelecek şekilde kaldırılır, sağ ayağın pençesi üzerine
bas 1. adım, ardından sol ayağı sağ ayağın bilek hizasına gelecek
şekilde kaldırılır, sol ayağın pençesi üzerinde bas 2. adım
sağ ayak sol ayağın bilek hizasına gelecek şekilde kaldırılır,
sağ ayağın pençesi üzerine bas 3. adım, ardından sol ayağı sağ
ayağın bilek hizasına gelecek şekilde kaldırılır, sol ayağın
pençesi üzerine bas 4. adım, çift es geç 5. adım.
İkinci aşmasında ise sol kaldır sol bas 1 sağ kaldır sağ bas
2 sol kaldır sol bas 3 sağ bas 4 çift ayak es geç 5. Yani sağ
2,3,4* 5 sol 2,3,4* 5 sağ 2,3,4* 5 ..... gibi devam eder.
Kollar duruşu ile hareketi ise; kollar dirsekten bükük yere
paralel, bilekler ise avuç içleri bir birine bakacak ve parmak
uçlarını rahatça çatlatabilecek şekilde durur. Kollar adımlama
esnasında ise sağ ayak hareket edince sola, sol ayak hareket
edince sağa doğru sallanır, es geçişte ise bulunduğu yönde bir
yaylanma olur ve aynı zamanda parmak uçları ile ritim tutulur.
Dönüşler ise sağ taraftan iken sol ayak ile girilir, sol taraftan
iken sağ ayakla girilir. Yani sağ taraftan ise sol, sağ, sol,
sağ, es geç, sol taraftan ise sağ, sol, sağ, sol, es geç şeklinde
olur.
TÜRKÜSÜ
Bahçelerde Börülce
Bahçelerde börülce oynar gelin görümce
Oynasınlar bakalım bir araya gelince
Bahçelerde börülce oynar gelin görümce
Oynasınlar bakalım bir araya gelince
Şıptaralelli yar elli yar aman
Şıptaralelli yar elli yar aman
Bahçelerde erelti oynarlar iki elti
Oynasınlar bakalım bir araya gelince
Bahçelerde erelti oynarlar iki elti
Oynasınlar bakalım bir araya gelince
Şıptaralelli yar elli yar aman
Şıptaralelli yar elli yar aman
|
|
ZUGUŞ OYUNU
Bu oyun İskeçe'nin ova köylerinde erkeklerin davul ve zurna
eşliğinde oynadığı eski bir oyun.
Oyunun diziliş şekli:
Bu oyun, ikişerli gruplar halinde sergilendiği için, erkekler
genişlemesine düz bir şerit oluştururlar. Aralarındaki mesafe
ise grubu oluşturan kişiler arası 2.5 adım, şeridi oluşturan
gruplar arası mesafe ise 4 adımdır.
Oyunun hareket analizi:
Bu oyunda sağ taraftaki oyuncu sola doğru 1 adım hareket eder,
sol taraftaki oyuncu sağa doğru 1 adım hareket eder, ardından
sağ taraftaki sağa, sol taraftaki sola 3 adım atar ve sağ taraftaki
sola sol taraftaki sağa 1'er geniş adım atarlar. Ardından sağ
taraftaki soldan sol taraftaki sağdan dönüş yapar ve sağ taraftaki
sola, sol taraftaki sağa 3 adım atar ve sağ taraftaki sağa,
sol taraftaki sola 1'er geniş adım atarlar. Oyun alanındaki
tüm gruplar, müzik bitimine kadar bu hareketleri tekrarlar.
Figür analizi:
Bu oyunda sol taraftaki oyuncu sağ taraftaki oyuncunun yaptığı
hareketlerin aynısını diğer ayakla uygular (sağ ayak yerine
sol ayak ve tam tersi). Sağ oyuncu sol ayağını sola doğru geniş
açıp, kısa bir adım atar ve aynı zamanda kollar da yanlara doğru
kanat açarmış gibi açılır, sol ayak basınca bir çömelme gösterilir
1'ci adım, ardından sağ ayak sol ayağın diz hizasına gelecek
şekilde yapıştırılır, aynı zamanda sol kol dirsekten bükük göbek
kısmına sağ kol aynı vaziyette sırta sarılır 2'ci adım sağ ayak
eski yerine döner kollar aynı vaziyette yer değiştirir 3'cü
adım, sol ayak sağ ayağın biraz önüne basar ve kollar yer değişir
4'cü adım, sağ ayak sol ayağın hizasına gelir kollar yer değişir
5'ci adım, çift ayak üzerinde bir çömelme gösterilir 6'cı adım,
ardında sol ayak dizden bükük sol yana doğru geniş bir adım
atar kollar yukarı U şeklinde kaldırılır 7'ci adım, sağ ayak
sol ayağın diz hizasına gelecek şekilde yapıştırılır kollar
aynı pozisyonda 8'ci adım, ardından sola doğru 180 derece dönüş
yapılır ve aynı figür ayak rolleri değiştirilerek tekrarlanır.
|
|
Derleyen: Tülin Hacıhalil
|
 |
|
|