|
Batı Trakya'da özellikle kırsal kesimlerde yaşayan
kişiler bazı hastalıkları, evlerinde büyüklerinden öğrenmiş
oldukları çeşitli usullerle veya bitkilerden elde edilmiş, "Koca
karı ilâcı" olarak tabir edilen çeşitli ilâçlarla iyileştirmeye
çalışırlar.
Bu bölgelerde yaşayan "hocalar" veya destur almış kişiler de
Batı Trakya'da halk hekimliği görevi yapmaktadır. .
AĞIZ İLTİHAPLANMASI:
Kara dut şekerle kaynatılır, şurubundan her sabah aç karnına
üçer kaşık içilir. .
AĞRI:
Vücudun ağıran herhangi bir yerine ateşte pişirilmiş soğan bağlanır.
.
ASTIM:
Kara turpun içi oyulur, içine bal doldurulup birkaç gün dinlendirilir
ve her sabah birer kaşık yenir. Ya da kirli yapağı ısıtılıp
günnükte yakılır, hasta; yanan yapağının dumanına tutulur. .
BACAK AĞRISI:
Dereden tutulmuş siyah sülükler ağıran bacağın üzerine konur
ve sülüklerin bacaktan kan emmesi sağlanır. .
BADEMCİK İLTİHAPLANMASI:
Ateşte pişirilmiş elmanın üzerine şeker konup boğaza bağlanır.
.
BEBEKTE ÖŞÜRÜK:
Yeni doğan bebekte, halk arasında "öşürük" denen yaralar çıkınca,
kuyu dibinden alınmış çamur bu yaralara sürülür. .
BEBEKTE PİŞİK:
Yeni doğan bebekte oluşan pişiklerin üzerine zeytinyağ ve killi
toprak sürülür. .
BEBEKLERİ SARILIKTAN KORUMAK İÇİN:
Yeni doğan bebekleri sarılıktan korumak için, uyurken üzerine
kırmızı bir çember örtülür. .
BOĞAZDA ŞİŞLİK (YILANCIK):
Annesi hamile iken babası vefat etmiş bir çocuğa boğazda çıkan
şişlik ısırtılırsa yılancığın geçeceğine inanılır. .
BÖBREKLERDE AĞRI:
Mısır pürçeği kaynatılıp sabah aç karnına birer fincan içilir.
.
ÇIBAN:
Çıban çiçeklerinin yaprakları sıcak suya sokulup çıkartılır
ve üzerindeki zarı soyulur. Bu yapraklar daha sonra çıbanın
üzerine konur ve bir bezle bağlanır. Böylece çıbanın olgunlaşıp
patlaması sağlanır. .
ÇÜRÜK:
Vücudun çürüyen herhangi bir yeri hayvan derisine sarılıp bekletilir.
.
DİŞ AĞRISI:
Ağıran dişe sarımsak konur. .
GÖZ AĞRISI:
Ağıran göze loğusa kadının sütünden birkaç damla damlatılır.
.
İSHAL:
Hastaya kuru kahve ve limon suyu karıştırılıp içirilir ya da
kuru çay yedirilir. .
KABAKULAK:
Destur almış bir hoca fırın karası ile şişen yerlere X işareti
koyarak okur. .
KANAMA:
Kanamayı durdurmak için kanayan bölgeye tütün sarılır. .
KAŞINTI:
Bölgede halk hekimi kabul edilen kişi hastanın omuzlarını jiletle
kesip oradan kan alır. Kanı alınan kişi 24 saat uyumadan kalırsa
kaşıntının biteceğine inanılır. .
KÖPEK ISIRMASI:
Kaynamış kuru fasulye yaranın üzerine bağlanır. .
MİDE BULANTISI:
Mercenköşk otu kaynatılıp içine limon sıkılıp hastaya içirilir.
.
ÖKSÜRÜK:
Ayrık otu kaynatılır, her sabah hastaya içirilir. .
SİĞİL:
Siğilleri kurutmak için ya destur almış bir hocaya okutulur
ya da üzerine kezzap dökülüp kurutulur. .
TEMRA:
Yüzde kırmızı lekeler şeklinde çıkan temranın hocaya okutulursa
geçeceğine inanılır. .
YAKMA:
Ciltte yaralar şeklinde görünen yakmanın geçmesi için hocanın
okuduğu dut çubuğu yakmanın üzerine sürülür. .
YÜREK SIKINTISI:
Ayva yürek sıkıntısını alır. Ayrıca hamile kadın hamileliği
süresince bol bol ayva yerse çocuğunun güzel ve sağlıklı olacağına
inanılır. .
YÜREK KAÇMASI:
Herhangi bir olaydan çok korkmuş bir kişide iştahsızlık ve halsizlik
başlarsa yüreğinin kaçtığına inanılır. Bu durumda hasta hocaya
götürülür. Hoca, yapağı ipine dualar okur, ipi 7 defa dirseğe
kadar ölçer. Eğer ip ikinci defa ölçerken kısalırsa, hastanın
yüreğinin kaçtığına inanılır. Bu durumda hasta iyileşmek için
okunmuş yapağı ipini 7 gün üzerinde taşır. .
Not: Bu derlediğimiz halk hekimliği ilâçları bir
folklor araştırmasıdır, okurlarımız doktor tavsiyesi olmadan
bu tedavi yöntemlerini kesinlikle kullanmamalıdır. .
Kaynak Kişi: Şaziye Ahmet
Yaşı: 98
Doğum yeri: Gümülcine (Komotini)
Kaynak Kişi:Ayşe Sadık
Yaşı:91
Doğum yeri: Gümülcine (Komotini)
Derleyen: İlknur Halil
|