Efsaneler olumlu ve olumsuz yönleri ile, kişilerin hayâl dünyasını zenginleştiren, yaşamlarına mana katan halk ürünleridir.

Sözlü geleneğin ürünleri olan efsanelerin temelinde inanç vardır. Efsane kısa ve öz olup, birkaç motifi içinde saklar. İçindeki gizli ve esrarengiz alemin sırlarına pek erişilmez. .

Halk kendisine hizmet edenleri efsanelerle yüceltir. Efsanelerin yapıcı ve olumlu yönleri dışında korkutucu ve ürkütücü yanları da vardır. Hayaletler ve hortlaklar etrafında düzenlenmiş efsanelere de rastlamak mümkündür. .

Batı Trakya Türk Azınlığı'nın örf adet ve geleneklerinin özü efsanelere kadar varır, efsanelerin güzel yanları, iyi tarafları benimsenir. .

Batı Trakya'da tekke ve yatırlar eskiden olduğu gibi halâ halkımızın umut kapısıdır. Çoğu kez aradığını bulmuş ve muradına ermiş kişi, durumu her mecliste anlatır ve diğer zor durumda olanlara umut kapılarını açar, onun bir nebze olsun umutla geleceğe sarılmasını sağlar. Din ve maneviyata bağlı olan Batı Trakya Türk Azınlığı çoğu kez efsanelerin tesiri altında kalır. .

Eski evler, çeşmeler, kuytu ve ıssız yerlerle mezarlıklar, hamam ve ahırlar etrafında oluşmuş pek çok efsane söylenir Batı Trakya'da. .


KOZLUKEBİR YARANI

Şapçı'nın (Sappes) 7 km. Kuzey Doğusundaki Kozlukebir'in (Ariana) Işıklar köyüne doğru uzanan yolun hemen sol tarafında Eski Edirne Kaldırımı üzerinde Kozlukebir Yaranı bulunmaktadır. 4.000 m²'lik bir alanda, üç ayrı yerde birer mezarla bütünleşen şehitlikte, eskiden o çevre köylüleri tarafından 11 yılda bir büyük bir şölen yapılırdı. Şölenin tabanını oluşturan dini merasimde; 11 sığır kurban edilir, pilavlar pişirilir ve gelen misafirlere ikram edilirdi. .

Anlatılanlara göre, buradaki şehitler 11 kişi olup Gazi Evrenos Beyin arkadaşları olduğu söylenir. .

"Üçler" diye bilinen türbe içindeki toprak ibriğin şehitlere ait olduğu, bazen suyla dolup bazen boşaldığı, şehitlerin burada olağanüstü durumlarda ibadetle meşgul oldukları ve bu toprak ibriklerdeki sularla abdest aldıkları söylenir. .

Yine burada, olağanüstü durumlarda gökten ışık seli gibi bir inişin bu bölgede nadir kişiler tarafından görüldüğü söylenirken, çok önemli olayların da hemen o günlerde vukuu bulduğu anlatılanlar arasındadır. .

Sözü edilen toprak ibriğin yaklaşık 400 yıllık olduğu ve halâ yeni yapılmış gibi durduğu fotoğraflarda da görülmektedir. .

Kaynak Kişi: Alirıza İsmail
Yaşı: 98
Doğum yeri: Delinazköy (Dilina)

Derleyen: İlknur Halil