|
AŞAĞIKÖY
Sevgili okurlar; bu ay Şapçı bölgesinin en güzel köylerinden biri
olan Aşağıköy’deyiz.
Aşağıköy (Arsakion) Şapçı ilçesine bağlı Gümülcine’ye 30 kilometre
mesafede ve Gümülcine - Dedeağaç yolu üzerindedir. Yol üzerinden her
gün Dedeağaç’tan Gümülcine’ye ve Gümülcine’den Dedeağaç’a otobüsler
geçmektedir.
Bir rivayete göre Aşağıköy’ün ilk ismi Paşaköy imiş. Zamanla halk
dilinde söylene söylene Aşağıköy olarak değişmiş. Şapçı’dan önce
kurulduğu söylenmektedir. Yani çok eski bir yerleşim yeri olduğu
bilinmektedir.
Lozan Antlaşması’ndan sonra Türkiye’den gelen Yunanlılar Aşağıköy’e
yerleştirilmiştir. Aşağıköy halkı gelen Yunanlıları ilk başta kendi
evlerinde misafir ederek onlara destek olmuşlardır. Şu anda da
Aşağıköy’de Türkler ve Yunanlılar evleri yan yana olarak birlikte
yaşamaktadırlar.
Köyün hane sayısı 125, nüfusu da yaklaşık 450 civarındadır. Bu sayı
yaz aylarında Türkiye’de yaşayanların ve gurbette çalışanların
gelmesiyle birlikte 500’ü bulmaktadır. Yunanlı hane sayısı da 70
civarında olup, 250 kişi köyde yaşamaktadır. Aşağıköy’de toplam
olarak 750 kişi yaşamaktadır.
Köyün geniş aileleri arasında; Ramadanlar, Macırlar, Tomarlar, Halil
ağalar, Hocaoğulları, Mollalar, Halvacılar, Bekirağalar,
Sarısakallar, Kiracılar, Eminağalar, Çakırlar, Şekerciler ve Körler
bulunmaktadır.
Köyün arazisi civar köylere oranla oldukça fazladır. Yaklaşık olarak
30.000 (Otuz bin dönüm) dönüm arazisi bulunmaktadır. Başlıca tarla
isimleri ise; Yaran, Maşatlık, Piren, Garaşlık, Ayıtlık, Kale, Gavur
Bağları, Bağlar, Kösemescit deresi, Kepirler, Kapıcıgırı, Gır,
Karaazmak, Kurttepe’dir.
Aşağıköy halkı geçimini tütüncülük, pamukçuluk, az miktarda
hayvancılık, inşaat ustalığı ve fabrikalarda çalışarak
kazanmaktadır.
Köyde iki ilkokul bulunmaktadır. Biri Yunalıların gittiği Yunan
İlkokulu, diğeri de Aşağıköy Azınlık İlkokulu’dur.
Sizlere biraz Aşağıköy Türk İlkokulu’nun tarihi sürecinden de
bahsetmek istiyorum. Aşağıköy Türk İlkokulu yapılmadan önce eğitim
köyde bulunan üç caminin odalarında yapılıyordu. Bir başka deyiş ile
her mahallede bir okul vardı. Bu okullarda eğitim yarı Osmanlıca,
yarı yeni Türkçe olarak yapılıyordu. Bu ayrılığı ortadan kaldırmak
için 1956–1957 yıllarında Körlen Mehmet’in kayınvalidesinin olan yer
satın alınmıştır. Zamanın belediye başkanı da okulun ruhsatını
çıkartmış ve okulun önünde bulunan bataklık kurutularak okul bahçesi
şekline getirilmiştir. Okulun yapımı için o zamanın Türkiye
Cumhuriyeti Gümülcine Başkonsolosu Ahmet Umar Bey de 52.830
Drahmilik bir yardımda bulunmuştur. 1958 yılında da Yunanistan
Hükümet yetkililerince de 8.000 drahmilik ek bir yardımda
bulunulmuştur.
Okul 13,20 metre genişliğinde ve 22 metre uzunluğunda dört
dershaneli ve öğretmenlere tahsis edilmiş odasıyla 5 odalıdır.
Eskiden dört sınıfta da ders yapılıyordu. Öğrenci sayısının azalması
sonucu şu anda iki sınıfta eğitim verilmekte ve öğretmenler odası
kullanılmaktadır. Diğer boş iki sınıfın biri Türkiye’den gelen
Türkçe kitapların ve Yunan Eğitim Bakanlığı’nın hazırladığı Yunanca
kitapların bölge deposu olarak kullanılmaktadır. Diğeri de yemekhane
olarak kullanılmaktadır.
Okul bahçesinin içersnde halkın kendi uğraşı ile 1963 yılında
yapılmış bir yemekhane de mevcuttur. Yemekhane Cunta döneminin bir
uygulaması olarak dağıtılan sütlerin içilmesi ve yemek yeme yeri
olarak kullanılıyordu. Daha sonraları yemekhanenin bir odası
öğretmenin kaldığı yer olarak düzenlenmiştir. Daha sonra bir süre
eski eşyalar deposu olarak kullanıldı. Bu yer tamir edilerek şu anda Aşağıköy Azınlık Kültür ve Folklor Derneği binası olarak
kullanılmaktadır.
Okulun ilk açıldığı yıllarda ilkokulda 3 Türk ve 2 Yunanlı öğretmen
bulunuyordu. Bu dönem öğrencilerin çok olduğu dönemdi ve dört sınıf
da kullanılıyordu. Köye 1980 yılında Türkiye Kontenjan Öğretmeni
gelmiş ve Aşağıköy İlkokulunda üç kontenjan öğretmeni görev
yapmıştır. 1990’lı yılların başlarına kadar da üç öğretmenli olarak
eğitime devam edilmiştir. Okulda bir Türkiye kontenjan, biri
öğretmenlik eğitimi almamış öğretmen, bir de Yunanca dersini veren
bir öğretmen mevcuttu.
Şu anda okulda iki öğretmen bulunmaktadır. Biri Türkçe, diğeri de
Yunanca eğitim vermektedir.
Okulun ilk açıldığı yıllarda öğrenci sayısı her yıl 75–90 arasında
değişmekteydi. Köy ilkokulu 1965–66 yıllarında ise 110 öğrenci ile
en kalabalık öğrenci sayısına ulaşmıştır. Köyde her yıl belli oranda
göç yaşanması bu sayıyı devamlı aşağıya çekmiştir. Özellikle
1974’ten sonra başlayan Türkiye’ye göç hareketi sonucu öğrenci
sayısı çok düşmüştür. Şu anda öğrenci sayısı 15’tir.
İlk yıllarda okulun tabelasında “Aşağıköy Türk İlkokulu” yazıyordu.
(Aşağıdaki fotoğrafta da bu rahatlıkla görülebilir. Fotoğraf 1960-61
öğretim yılını yansıtmaktadır.) 1967 yılında Cunta rejiminin ülkede
hakim olması sonucu bu tabela değiştirilmiştir. Yasal kılıf ise
1109/ 31 0cak 1972 yılında giydirilmiştir. Bu tarihten sonra M/KON
SXOLION ARSAKEIO şeklini almıştır. Köyümüzde okulumuzdan mezun olup
medreseyi tamamlayan öğrenci sayısı 5, Türkiye Öğretmen Okulu Mezunu
öğretmen 2, üniversite mezunu 27 kişi vardır. Çevre köylere oranla
Aşağıköy’de üniversite mezunları oldukça fazladır.
Okulun vakıf arazisi 15 dönüm civarındadır. Bunun geliri ile okulun
çeşitli ihtiyaçları karşılanmaktadır.
Aşağıköy’de iki mescit ve bir minareli cami mevcuttur. Mescitler ve
cami yakın zamanda tamir edilerek yenilenmiştir. Caminin minaresi
yoldan geçenler tarafından görülmektedir. Köy camiinin vakıf arazisi
yaklaşık olarak 11 dönüm civarındadır. Bu arazinin geliri ile de
cami ve mescitlerin çeşitli ihtiyaçları karşılanmaktadır.
Köyde üç mezarlık bulunmaktadır. Mezarlıkların biri çocuk mezarlığı,
ikisi de normal mezarlıktır.
Eski yıllarda köyde eski tarihi çeşmeler bulunmaktaydı. Fakat
zamanla park ve bahçe yapımı nedeniyle bunlar yok edilmiştir. Kalan
sadece iki - üç kuyudur. Biri Ekşi Kuyu mahallesinde, diğeri Yukarı
mahallede ve üçüncüsü de aşağı mahallede bulunmaktadır.
Şapçı ilçesi çok yakın olduğundan köyde sağlık ocağı
bulunmamaktadır.
Köyün başlıca sorunu geçim kaynaklarının kısıtlı olmasıdır. Yapılan
işlerin getirisinin fazla olmamasından kaynaklanan sıkıntılar köy
halkını maddi açıdan zor durumda bırakmaktadır. Köyümüz çalışanı ve
çalışmayı seven bir köydür.
Köyümüzde; yağmur duası merasimleri, hıdrellez etkinlikleri, deve
şenliği yapılmaktaydı. 2000 yılında köyde bir kurumsallaşmaya
gidildi. Halkın isteğiyle köyde Aşağıköy Azınlık Kültür ve Folklor
Derneği adında bir dernek kuruldu. Aşağıköy Azınlık Kültür ve
Folklor Derneği olarak çevre köylerin hanımlarına, öğrencilerine de
hizmet vermekteyiz. (Şapçı, Kurcalı, Kozlukepir, Bekirköy, Lefeciler,
Küçük Müsellim)
Derneğimiz merkezi olduğu Aşağıköy’ün çevre güzelleştirme,
camilerimizin, mezarlığımızın düzenlenmesi ve temizliği, şehit
türbelerinin bakımı ve çevre düzenlemesi, Aşağıköy’ün her türlü
ihtiyacının ve sorunlarının giderilmesi için çeşitli faaliyetlerde
bulunmaktadır.
Derneğimiz çatısı altında Batı Trakya’da bir ilk olan Çocuk
Tiyatrosunu kurduk ve yaşatmaya çalıştık. Yine derneğimizde;
bilgisayar kursu, traktör ehliyeti kursu, hanımlarımıza yönelik
öğretmenimiz Şükran Salih ile Biçki Dikiş ve Türk El Sanatları
çalışmaları yapılmıştır. Berna Mustafaoğlu ile geleneksel Türk Ebru
Sanatı sergileri, Mehmet Taybe oğluyla (MEMO) Kiremit Sanatı
sergileri yapılarak Türk kültürü yaşatılmaya çalışılmıştır. Sinan
Mehmetali ile İngilizce kursu ve Yunanca kursu yapılarak köyümüz
öğrencilerini bilgilendirme yolu izlenmiştir. Derneğin kuruluşundan
bu yana dernek bünyesinde ilkokul, ortaokul ve lise öğrencilerine
yönelik Türk Halk Oyunları çalışmaları düzenli olarak yapılmaktadır.
Kurban Bayramlarında köyümüzde her yıl Deve Şenliği etkinliği,
Geleneksel Hıdrellez etkinliği derneğimiz öncülüğünde ve halkımızın
desteğiyle yapılmaktadır.
Aşağıköy’de düğün, sünnet, mevlit ve diğer geleneklerimiz de tüm
Batı Trakya’da olduğu gibi Türk gelenek ve göreneklerine göre
yaşatılmaktadır.
|
|
