|
GÜMÜLCİNE ŞEHRİNDEKİ TARİHİ SAAT KULESİ
Gümülcine’nin merkezinde, Aşçı Hasan mahallesinde, çarşı içindeki
Yeni Camii’in hemen yakınında ve cami haziresi içinde tarihi Saat
Kulesi bulunur. Bu kule, Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid zamanında
Gümülcine halkına bir armağan olarak inşa edilmiştir.
İlk inşa kitabesi halen mevcuttur. Bir sanat eseri olarak Osmanlıca
kabartma olarak ta’lik hat usulü ile yazılmıştır. Saat kulesinin
kuzey cephesinde ve kuleye giriş kapısının üst kısmında
bulunmaktadır.
Kulenin alem -çatı- kısmı ilk inşasında ahşap olarak yapılmış,
zamanla bu çatı çürüyünce 1950’li yıllarda beton direklerle
sağlamlaştırılarak yenilenmiştir.
Kitabenin bir kopyası da Emin Kadiroğlu tarafından sülüs hat usulü
ile yazılmıştır.
Kitabenin Okunuşu
Şehinşâh-ı keremdir Hazret-i Abdülhamid Han’ın,
Ulüvvü himmet maruftur dâim müberrâta.
Bu bâlâ kuleyi yaptırdı saat celb ve vaz’etti,
Kaviyyen ihtiyacı vardı şehrin böyle mî kâta.
Bunu emretti Abdülkâdir Paşa’ya kim ya’ni,
Livada Hüsn-i icrây-ı hükümet eyleyen zâta.
Sada verdi bu saat lütf-u sultâniden âfâka,
Olur elbet delil, âsâr-ı hayriyye kemâlâta.
Bu tarih-i Selim, tamdır saat gibi irfan,
Bu saattan vatan ehli hep âgâh oldu evkâta…
Sene: 1302 Hicri - 1885 Miladi
Kitabenin Açıklaması:
Büyük padişahın hayır kazanmak için şan ve şerefidir ki;
Şüphesiz, şehrin ihtiyacı olan bir saat kulesinin yapılması için
Abdülkadir Paşa’yı görevlendirdi.
İyilikler ve hayır eserleri her zaman insanlara yol gösterici,
kılavuz olur.
Böylece bu saat da beldede, başta iyi niyetle çalışan devlet
memurlarına ve halka sultanın lütfu ile her tarafa sada verdi.
Kitabenin yazarı olan Selim’in ikrar edip düşürdüğü tarih (tam)dır.
Böylece bütün vatandaşlar bu saat kulesi aracılığı ile vakitten
haberdar oldu.
Osmanlıca kitabelerde, (tarih tam) sözü geçiyorsa bundan sonra gelen
mısradaki kelimelerin harflerinin tamamı ebcet hesabına göre
hesaplanır.
Bu saat kulesi kitabesindeki son mısra olan “Bu saattan vatan ehli
hep âgâh oldu evkâta.” mısraındaki kelimelerin ebcet hesabı ile
bütün harflerin karşılığı olan rakamların toplamı 1302 eder.
Bu hicri tarihtir. Miladi tarihe çevrilince (1885) yılına tekabül
eder.
Not: Bilindiği üzere, İstanbul- Gümülcine- Selanik demiryolu hattı
II. Abdülhamid tarafından yaptırılmıştır.
Gümülcine’ye ilk tren de Gümülcine’deki saat kulesinin inşa edildiği
tarihte, yani 1885 yılında gelmiştir. Yeri gelmişken bu hususu da
okuyucularımızla paylaşmış olduk.
|
|
