|
IRCAN (AĞIRCAN) – II -
KÖYDE CAMİ VE VAKIF
Köyde; bir mescit ve bir cami köy halkının ibadetine günün beş vakti
açıktır. Ayrıca köydeki Kur’an kursunda dini eğitim verilmektedir.
Köydeki din görevlilerinin ücretleri de köy halkının katkılarıyla
karşılanmaktadır.
Köy camiinin vakıf arazisi 25-30 dönüm civarında olup, başka hiç bir
geliri yoktur.
Merkez Camii’nin, ana yola yakın külliyesinde Kur’an kursları odası,
gençlik odası, ihtiyar heyeti odası bulunmaktadır. Bu caminin ilk
inşasının 400-450 yıl öncesine dayandığı dile getirilmektedir. Daha
sonraki yıllarda yıkılan temeller üzerine ikinci kez inşa edilmiş ve
1954 yılında üçüncü kez inşası ile bugünkü durumuna getirilmiştir.
Bugün kullanılan Merkez Camii, kapladığı alan bakımından (500 metre
kare) Batı Trakya’nın en büyük camileri arasındadır. Caminin ikinci
kez inşasında duvarların 80-90 cm. kalınlıkta kale duvarlarını
anımsatırcasına taş ve kerpiçten inşa edildiği bilir kişilerce dile
getirilmektedir. Yıllar geçtikçe ihtiyaca cevap veremeyen cami, 1954
yılında daha da büyütülerek bugünkü cami yapılmıştır. Cami avlusu
içerisinde köyün eski mezarlığı 1 dönüm olup, günümüze çok az sayıda
mezar taşları ile ulaşabilmiş köyün ilk mezarlığıdır.
Köyün bugün halen kullanılmakta olan mezarlığı, tüm köylere örnek
olacak bir şekilde bakımlı ve düzenlidir.
Köy mezarlığı yaklaşık olarak 25 dönüm civarındadır. Köyün ihtiyar
heyeti, mütevelli heyeti, encümen heyeti, imam ve muhtarı ile uyum
içerisinde köy idaresi yürütülmektedir.
IRCAN KÖYÜNE ULAŞIM
Ircan (Arizvi); Gümülcine, Şapçı, Dedeağaç bağlantılı ana yola 0
kilometre, Gümülcine’ye 17 kilometre, Şapçı’ya 10 kilometre
mesafededir.
Günün her saatinde Yunanistan’ın bir ucundan diğer ucuna sefer yapan
otobüslerle ulaşım sağlanmaktadır.
Köyden; Gümülcine ve Şapçı’da eğitime devam eden öğrenciler için
sabah ve öğle ayrı otobüs seferleri düzenlenmektedir.
Ircan, Kapodistra planından önce merkez köy olarak nahiye olup,
Hacımustafaköy, Basırlıköy, Çelebiköy, Çarıbaşköy’ü bünyesinde
barındırmaktaydı. Nahiye binası Ircan köyünün muhacir
mahallesindeydi. Bugün köy, Kapodistria planı ile Şapçı kazasına
bağlanmıştır. Köydeki karakol da boşaltılarak 10 kilometre kuzeydeki
Sirkeli Karakolu’na taşınmıştır.
Bugün idari olarak Şapçı Belediyesine bağlı olan köy halkı, yerel
yönetime bir temsilci göndermeyi başarmıştır.
KÖYDE SAĞLIK HİZMETLERİ
Köydeki sağlık ocağı 1985 yılından bu yana çalışır olup, her gün
sağlık görevlisi ile köye sağlık hizmeti vermektedir.
Bunun yanında köy halkı, Gümülcine Devlet Hastanesi ve Şapçı Sağlık
Merkezinde de sağlık hizmetlerinden yararlanmaktadır.
Çok önemli durumlarda, Dedeağaç Devlet hastanesi ile bağlantı
kurulmaktadır. Köydeki yaş ortalaması 80-85 civarındadır.
KÖYDEKİ SORUNLAR
Köy halkının en önemli sorunu, gün geçtikçe artarak büyüyen ekonomik
sorundur.
Köy gençliği, yöneticilerin sorunlarına eğilmelerini, tütüne
alternatif ürünlerin üretimi ve sebze seraları için destek
vermelerini istemektedir. Ayrıca köy arazisinin sulanması için,
artezyen kuyu açımı, gerekli elektrik hatlarının döşenmesi,
hayvancılık için gerekli desteğin verilmesini beklemektedir.
Köyün diğer önemli sorunlarından biri de eğitimdir. Köy halkı,
gençliğin eğitimini devam ettirmesi için yakın çevre köylerde veya
kendi köylerinde orta-lise-sanat azınlık okullarının açılması ve iş
bekleyen gençlerin eğitimleri doğrultusunda çeşitli kamu
kuruluşlarına memur olarak atanmasını ya da kendi işyerlerini açacak
olanlara gereken desteğin verilmesini arzulamaktadır.
Köy sakinleri yıllardan beri var olan ve bölgede paylaşılan Ortak
Pazar bütçesinden hiç bir pay alamamaktan ve köylerine bu
desteklerle hiç bir yatırımın yapılmamasından da şikayet etmektedir.
Kendilerine küçük baş - büyük baş hayvan besiciliği, kokulu
bitkilerin üretimi, bağ-meyve yetiştiriciliği ile arıcılığın
yaygınlaşması konusunda yetkililerden teşvik ve destek
beklediklerini, maddi olanak ve pazarların sağlanmasında yardımcı
olmalarını istediklerini belirtmektedirler.
Böylece gençlik; kendi köyünde, kendi evinde, toprağında, kendi
insanı içinde ekonomiye ve milli gelire daha fazla katkısı olacağını
düşünmektedir.
Köy gençliğinin çok önemli sorunlarından biri de, köylerine teğet
geçen eski Kocaçay (Filyuri) yatağında birikmiş köyün pis su
akıntıları. Köy halkı, bu suyun bir an önce kurutulması için
gerekenlerin yapılmasını, aksi takdirde bu konuda yargıya
başvuracaklarını dile getirmektedirler. Hele pis suların köyün
ilkokul ve camisinin bitişiğinde oluşu ve çocukların ilkbahar yaz
günlerinde çeşitli haşereler tarafından ısırılması köy halkını
oldukça tedirgin etmektedir. Pek çok hastalığa çağrı yapan,
derinliği 3 – 4 metreyi bulan ve tüm köyü tehdit eden bu su
birikintisi pek çok tehlikeleri de beraberinde getirmektedir.
IRCAN KÖYÜNDE İLKLER
Batı Trakya’da ilk veteriner Musa Ali Ircan köyündendir. Batı
Trakya’da ilk üniversite mezunu Belediye Müdürü yine Musa Ali
olmuştur.
Yine Ircan köyünde; Batı Trakya’da Yüksek Sanat Okulu Mezunu olan
Mehmet Payamlarlı ile Mehmet Mehmet köylerine açtıkları zirai araç
tamir ve bakımı yapan modern bir işyeri açmışlar ve burada çevre
köylere hizmet verirken köylerden gençlere de hocalık yaparak
onlarca çırak ve usta yetiştirmişlerdir.
Yine Ircan köyünden Avukat Burhanettin Hakgüder’in İstanbul Batı
Trakya Türkleri Dayanışma Derneği Başkanlığını yürütmesi
ilklerdendir.
KÖYDE AİLE KURMA VE EVLİLİK
Ircan köyü geçmiş yıllarda çevre köylerle pek ilişki kurmamış ve
evlilikler hep köydeki kişilerle yapılmış. Ancak son yıllarda ulaşım
araçlarının da artmasıyla bu gelenek değişmiş. Bugün gerek çevre
köylerdeki kişilerle, gerekse yurtdışındaki kişilerle evlilik
yapılmaktadır. Köyde akraba evliliğine hiç rastlanmamaktadır.
Köyde suç işleme, suça meyil hemen hemen yok denecek kadar azdır.
Köyde, psikolojik nedenlerle işlenmiş intihar dışında pek önemli
sorunun bugüne dek yaşanmamış olması sevindiricidir.
EKONOMİYE KATKI
Geçim sıkıntısı içerisinde bulunan köy gençliği, dış köylerde, kaza
ve ildeki iş yerlerinde bulabildikleri işlerde çalışarak aileye
ekonomik katkı sağlamaktadır.
Muhacirlerin geldiklerinde kurdukları zamana göre modern değirmen,
çevre köylere de hizmet vermekteydi. Bugün çalışmayan bu değirmen
hala yapı olarak dimdik ayakta olup büyük ve küçük baş hayvan
bakımında kullanılmaktadır.
Köydeki zirai araç tamir atölyeleri; Batı Trakya’da meslekle ilgili
okulu bitirmiş gençlerin kurduğu atölye olma bakımından çok
önemlidir.
Köyde ayrıca; market, fırın, demir ve alüminyum doğrama atölyeleri,
mobilya satış mağazası, marangozhane, benzin istasyonları, bakkal
dükkanları ile köy halkı aile ekonomisine katkıda bulunmaktadır.
Ircan köyünden gerek köy içinde, gerekse dışarıda çalışan doktor,
mühendis, eczacı, muhasebeci ve veteriner de vardır.
Ircan köyünde, 1980’lerden sonra belediyeden Kooperatifler Birliği
tarafından alınmış köyün girişinde çok geniş bir arazi üzerinde
Trakya’nın sayılı depolarından olan en büyük kapalı depolar
bulunmaktadır. Hafta içi açık olan bu depolardan, çevre köylerin
zirai ilaç ve tarım gübreleri ihtiyaçları karşılanmaktadır.
KÖYDE SPOR
Köyün gençleri, genellikle dışarıda çalıştıkları için sporla
uğraşmaya pek vakit bulamadıklarını dile getirmektedir. Bu nedenle
köydeki futbol, voleybol ve basketbol sahalarında sporcu görmek pek
mümkün değildir.
Köyün futbol takımının da arzu edildiği düzeyde olmadığı
belirtilmektedir.
KÖYDE GİYİM KUŞAM
Yıllar öncesi köyde, 60 yaş üzeri erkeklerin giydiği potur, mintan,
cepken ve kuşak bugün artık kullanılmamaktadır. Köyün 50 yaş
üzerindeki kadınları ferace giymekte, 50 yaş altı bayanlar da modern
giyimleri ile toplum içinde yerlerini almaktadırlar.
KÖYDE GELENEK VE GÖRENEKLER
Ircan köyü halkı örf adet ve geleneklerini geçmişte olduğu gibi
halen yaşatmaktadır. Köyde; sünnet, nişan, düğün, askere uğurlama,
cenaze, mevlit, hacı uğurlama ve karşılama, doğum, evlilik, nikah,
hatim ve tüm dini merasimler aynen geçmişte olduğu gibi devam
etmektedir.
Ircan halkı yemek kültürüne de sahip çıkmış, yıllar öncesi olduğu
gibi halen turşu, sebze ve meyve kurusunu, bulgur, kuskus ve
makarnasını, erişte ve konservelerini, reçel ve kompostolarını
kendileri yapmaktadır.
Not: Bu araştırmamızda bilgi ve birikimlerini bizlerle paylaşan köy
sakinlerine, özellikle kahveci Ahmet Süleyman Hüseyin’e, Saffet
Ahmet’e, Mehmet Payamlarlı’ya Osman Ömer’e, Sabri Yusuf’a, Tahsin
Seyfettin’e, Osman Halil’e, Muhasebeci Ahmet Caner’e ve Veteriner
Musa Ali’ye teşekkür ederiz.
|
|
