Araştırma

LOZAN’DAN GÜNÜMÜZE EĞİTİM VE ÖĞRETİMİMİZ -20-


ORTAÖĞRETİMDE YAŞANAN SORUNLAR


1923 öncesi Gümülcine’de; bir İdadiye bir de Rüştiye, İskeçe’de de bir Rüştiye faaliyet göstermekteydi. Birinci Dünya Savaşı’na kadar çalışan bu okullar 1923 öncesinde kapatılmıştı. 1923’ten 1952’ye kadar Batı Trakya’da bir orta öğretim söz konusu değildir. Aynı yıllarda ilkokullardaki öğretim de şehirlerde ve bazı yoğun yerleşim bölgelerindeki bazı okullar dışında ilkokul mezunu ya da mezun bile olmayan öğretmenler tarafından yürütülmüştür. Ancak 1950’lerden sonra çok az sayıda Azınlık öğrencisi Yunan Ortaokul ve Liselerine gitmeye başlamıştır. Orta öğretimde bu eksikliğin sonucu olarak, 1958’de Celal Bayar Lisesi ilk mezunlarını vermezden önce tüm Batı Trakya’da Türkiye Öğretmen Okullarında öğrenim görüp dönmüş dört öğretmen, bir Yunan Lisesi mezunu ve biri yüksek öğrenimini İstanbul Hukuk Fakültesinde tamamlamış altı yüksek öğrenim görmüş Azınlık mensubu bulunmaktaydı.

1952 yılında Gümülcine’ye açılmış olan Celal Bayar Azınlık Ortaokul – Lisesi ve 1965 yılında İskeçe’ye açılmış olan İskeçe Azınlık Ortaokul – Liseleri mezun vermeye başladıktan sonra ve Türkiye’deki üniversitelere giden gençlerden bir kısmı Batı Trakya’ya dönmeye başlayınca aydınlar alanındaki eksiklik doldurulmaya başlanmıştır. Bugün Batı Trakya’da üniversite eğitimi almış kişilerin sayısı 1.500 civarındadır.
Batı Trakya Türk Azınlığı öğrencileri var olan ilkokullarda, altı yıllık öğrenimlerini tamamladıktan sonra orta öğrenim için farklı okulları tercih etmektedirler.

Bu okullar:
Türkiye’deki Ortaokul ve Liseler: İlkokullardan mezun olan öğrencilerin hemen hemen yarısı 90’lı yılların başına kadar Türkiye’deki okulları tercih etmişlerdir. Ancak son yıllarda bu sayı giderek azalmış, neredeyse Türkiye’de ortaöğrenime devam eden öğrenci kalmamıştır.
Gümülcine ve İskeçe Azınlık Liseleri: Öğrenimlerine Batı Trakya’da devam etmek isteyen öğrencilerden büyük bir kısmı eğitimlerine Azınlık ortaokul ve liselerinde devam etmektedirler.
Yunan Devlet Okulları: Batı Trakya’da öğrenim görmek isteyen öğrencilerden bir kısmı da ortaöğrenimlerine, azınlık ortaokul ve lisesinin ikamet ettiği bölgeye uzak olması veya azınlık okullarının eğitiminin yetersiz olmasını neden göstererek Yunan Devlet Okullarında devam etmektedirler.

Medreseler: Din ağırlıklı eğitim almak isteyen öğrenciler, biri Gümülcine’de diğeri de İskeçe’nin Şahin nahiyesinde bulunan iki medreseden birini tercih etmektedirler.
Yunan Devleti Tarafından Azınlık Çocukları İçin Açılmış Ortaokullar (Gimnaslar): İlkokulu bitiren Azınlık öğrencilerinden az bir kısmı da, kendi bölgelerine devlet tarafından açılmış ve yalnızca Yunanca eğitim veren bu okullara devam etmektedir.

Öğrencilerin bugün büyük bir kısmının devlet okullarını tercih etmelerinin en önemli nedeni Batı Trakya Türk Azınlığı’nın ihtiyaçlarını karşılayacak yeterli sayıda ortaokul ve lisesinin olmamasıdır. Bugün Rodop ilinde nüfusun %55’ni oluşturan Türk azınlık için sadece bir ortaokul ve lise olmasına rağmen, %45’i oluşturan çoğunluk nüfusu için 24 ortaokul ve lise bulunmaktadır. Aynı durum İskeçe için de söz konusudur. İskeçe’de nüfusun %45’ini oluşturan Türk azınlık için sadece 1 azınlık ortaokul ve lisesi vardır, buna karşılık 37 çoğunluk okulu bulunmaktadır.