|
BALLAHOR (BALAHOR)
Ballahor (Vragiya); günümüzden yaklaşık 600-650 yıl önce Uzunoluk ve
Kocaçay arasında geniş bir vadiye kurulmuştur. Karacaoğlan,
Basırlıköy ile bu geniş vadiyi paylaşan köy, kuruluş yıllarında 15
ailelik bir çiftlik köyüdür. Ballıova, Ballahor, adları vadinin bin
bir çeşit bitkilerinin boy verdiği, bu yörede beslenen arı ve hor
hor akan balları nedeniyle bu adı almış, zamanla “Ballahor” adı
köyün adı oluvermiş.
KÖYÜN TARİHÇESİ
Çiftlik sahibi ve köyün kurucusu Göbekli Halil’in babası İssioğlu
Hasan ağadır. Trakya’nın fethinden önce bölgeye yerleşmiş, kurduğu
çiftlikte o yörenin en kaliteli balını üretmiş, İpek yolu bağlantısı
ile Sofya ve Edirne’ye pazarlamıştır.
Göbekli Halil’in çiftliğine gelip giden, çitlikte üretilen tahıl,
sebze ve balı pazarlayan ve zamanın tek postacısı Hacıosman,
Gümülcine - Sofya - Edirne arası tacirliği de iyi öğrenmişti. Sık
sık postacılığı sırasında Ballıova’da konaklar ve çiftlik sahibin
tek kızı Zehra ile tanışıp evlenir. 9 çocuk dünyaya getiren
Zehra’nın çocukları ile 15 ailelik bu çiftlik köyü, gün geçtikçe
büyür ve ürettikleri ürünler yörede aranır olur. Hacı, bu işi yörede
en iyi yapanlar arasındadır.
KÖYÜN YERİ - KURULUŞU
Köyün ilk kurulduğu yıllar bugünkü yeridir. Köy 1 kilometre asfalt
yolla ana yola, 17 kilometre Gümülcine’ye, 16 kilometre ile de Şapçı
kazasına bağlanmaktadır.
Köy Gümülcine’nin 17 kilometre kuzey doğusunda çok güzel, Uzunoluk
çayına bel vermiş bir köyümüzdür.
Yapılan araştırmalara göre kuruluşu 600-650 yıl öncesine dayanan
köyümüz, İssioğlu Hasan Ağa ve oğlu Göbekli Halil’in soyundan
türemiştir. Köyün çekirdek aileleri; Sofuoğulları, Aliosmanağalar,
Köseoğulları, Molla Şakirler, Halilağalar, Deli Ahmet oğulları, Kara
Ahmetoğulları, Koca Ahmetler ve Kırcaoğulları’dır.
BUGÜNKÜ KÖY
Köy, çıkışa 800 metre uzaklıkta güney doğuda solda 4-5 dekarlık eski
mezarlık ile bugün halen kullanılan, çıkışa 600 metre uzaklıkta
güneyde sağda, 8-10 dekarlık yeni mezarlık ile iç içedir.
Köy yıllar geçtikçe büyümüş, 1985’ten bu yana 10 aile göç almış ve
20 aile dışa göç vermiştir. Bugün 160 aileden oluşan köy 600
nüfuslu, Çay mahalle, Yukarı ve Aşağı mahalleden oluşmaktadır, halkı
çiftçilikle uğraşmaktadır.
KÖYDE YAŞAM
Ballahor köyünün, 5.000-6.000 dönümlük sulu arazisi oldukça
verimlidir. Köyün; Teketarla, Kuştepe, Pulluk, Nohutluk, Çakal Koru,
Horasan, Dönmez Tarla, Çömlek Tarla diye adlandırılan tarlalarında
bugün 25-30 aile tütün üretimi yanında diğer zirai ürünleri de
üretmektedir. 30-40 ton arası tütünün üretildiği köyde, 60-70 aile
açık alanda sebze ve fide üretimi yapmaktadır. Tütün ve sebze
üretimi yanında pamuk, ayçiçeği, kavun, karpuz, şeker pancarı
üretimi de yapılmaktadır.
Ayrıca her aile kendine kadar da olsa çeşitli meyve üretimi de
yapılmaktadır.
Köyde iki aile 60-70’şer büyük baş hayvanla uğraş verirken iki aile
de küçük baş hayvanla geçimlerini sağlamaktadır.
Köyde, ismini aldığı arıcılıktan bugün söz etmek çok güç olsa da 3-4
aile 500 civarındaki sandıkları ile köylerinin ismine simge olan
balı, Ballıova’nın kudretini arayanlara sunmaktadır.
Köyde ortalama yıllık gelir 3.500 - 4.000 Euro arası olup, köyde 130
kişi emekli maaşı almaktadır.
Köy nüfusunun dörtte biri yaşlı olduğundan köydeki yaş sınırı
ortalama 75 dolaylarındadır. Bu sınır, kadınlarda 90-95, erkeklerde
80-85’tir.
Yönetimin son yıllardaki çiftçi politikası tüm çiftçiyi hırpaladığı
gibi Ballahor köyünü de oldukça sarsmış, bu nedenle gençler
geçimlerini iyi bir düzeye getirebilmek için çeşitli gelir
kaynakları aramış ve köy nüfusunun yarısı sebzeciliğe başlamıştır.
Köyde 3 kahvehane, 3 tane araba tamir atölyesi, 3 zirai makine tamir
atölyesi, 4 bakkal, 1 lokanta, 2 mobilya atölyesi, 4 torna, demir ve
alüminyum doğama atölyesi bulunmaktadır.
KÖYDE EĞİTİM
Ballahor köyü, eğitime çok önem vermiş ender köylerimizden biridir.
Medrese eğitiminin geçerli olduğu yıllarda en çok öğrenci bu köyde
(köy nüfusuna göre) medrese eğitimi almıştır. Orta ve lise eğitimi
Celal Bayar Lisesi’nin açılışı ile yine Ballahor’u eğitim yolcuğunda
en önlere taşımıştır.
Ballahor 1930’lu yıllar Anavatan Türkiye’ye öğretmenlik eğitimi için
öğrenci gönderen ilk köyümüzdür.
Ballahor, Batı Trakya’da harf inkılabını kabullenen ve yeni yazı ile
eğitim yapan Karacaoğlan ve Menetler’den sonraki üçüncü köyümüzdür.
Yine, Batı Trakya’da ilk Türkçe ezan bu köyümüzde okunmuştur.
Köy ilkokulu ilk onarımını 1912’de, 2. onarımını da 1960 – 62’de
görmüştür.
Köyde bugün 32 öğrencisi ile ilk öğrenim öğleden sonra 4, sabah 2
eğitimciyle devam etmektedir.
Köy bugün 20 ortaokul, 10 lise, 5 üniversite öğrencisi ile eğitimi
sürdürmektedir.
Köyde okul harcamaları, köy katkısı ve 15 dönüm okul arazisinin
geliri ile sağlanmaktadır.
Bugün köy halkı; 2 avukatı, 3 doktor, 2 bilgisayar mühendisi, 1
uzman ortodontist doktoru, turizmcisi, sosyolog, biyolog, su
ürünleri mezunu, mühendis ve öğretmenleri ile gurur duymaktadır.
Köyde araştırmalarımız sırasında kendileri ile tanıştığımız,
geleceğimizin bilim adamları olma yolunda azimle çalışmalarına şahit
olduğumuz Onur, Hasan, Alpay, Volkan, Tarkan, Melih ve Kenan’a
eğitimlerinde sınırsız başarılar diler ve köy incelememizde
katkılarından dolayı kendilerine teşekkür ederiz.
KÖY CAMİİ VE VAKFI
Köy camii bugünkü yerinde çok kez onarıma uğramış, bugünkü külliyesi
1957 yılında ilk, son ikinci onarımı 1998’de görmüştür. Bu sırada
camiye minare de ilave edilmiştir.
5 vakit ibadete açık olan camiin cami görevlisini ve cami
giderlerini yine köylü kendi katkıları ve 25 dekarlık cami vakıf
arazisi geliri ile karşılamaktadır.
Cami külliyesi içinde; gençlik odası, kütüphane, Kur’an kursu
odaları yer almaktadır.
KÖYDE İÇME SUYU
Köy Uzunoluk çayı yatağında oluşu nedeniyle içme ve sulama suyu
bakımından sorunsuz bir köydür. Köy halkı uzun yıllar kaynarca,
kuyu, tulumba kullanılarak içme sularını karşılamıştır.
Bugün içme suyu modern artezyen yolu ile 1967 yılından bu yana
belediye tarafından yapılmaktadır.
Arazi sulama artezyenler yolu ile yapılmaktadır. Arazinin yüzde yüzü
sulanan köyde su sıkıntısı hiç olmamıştır.
KÖY MEZARLIĞI
Ballahor’un güney girişinde sağda eski bugün kullanılmayan mezarlık,
solda da bakımı yapılamamış, otlarla örtülü, köye 500 metre yakın
olan bir yerde bugün
kullanılan mezarlık bulunmaktadır.
KÖYE ULAŞIM
Köy yerel yönetim merkezi olan Sirkeli köyüne 7 kilometre asfalt
yolla, il merkezi Gümülcine’ye de 17 kilometre asfalt yolla
bağlanmaktadır.
Köye her sabah, öğlen ve akşam otobüs seferleri vardır.
KÖYDE SAĞLIK HİZMETLERİ
Köy halkı, acil durumlarında sağlık sorunları için özel araba veya
ambulans ile merkez il Gümülicine’deki özel doktor ve devlet
hastanelerine ulaşabilmekte tedavi ve kontrollerini buralarda
yaptırmaktadır.
Köyde, sağlık ocağı yoktur. Köy halkı, 1 kilometre yakın komşu köyü
olan Karacaoğlan köyündeki sağlık ocağına haftada iki gün gelen
sağlık personeline ulaşıp sağlık sorunlarını giderebilmektedir.
KÖYDE GEÇİM KAYNAKLARI
Köy halkı geçimini çoğunlukla açık alanda sebze yetiştirerek ve
bunun yanında tütün, tahıl, pamuk, şeker pancarı, ayçiçeği, büyük -
küçük baş hayvan bakımı ile sağlamakta, gençlik köy dışındaki iş
yerlerinde işçi ve çıraklık yaparak yaşamlarını sürdürmektedir.
Yine köyde, bakkaliye, çeşitli tamir atölyeleri ile bir kısım aile
kendilerine ek gelir sağlamaktadır.
KÖYÜN SORUNLARI
Yerel yönetimler köyün içme, sulama su ve yol, sağlık sorunlarını
çözmüş gibi görünse de henüz var olan sorunlar tam çözülmüş
sayılmaz.
Köy gençliği, köylerine yakın merkez köylere eğitim ve sağlık
kurumlarının açılmasını yetkililerden beklemektedirler.
Köy gençliği yerel yönetimden sağlık ocağı, spor sahaları yapımı
beklemektedir.
Köy gençliği, pek çok bölgede olduğu gibi burada da en önemli
sorunlarından birinin eğitimin yanı sıra işsizlik olduğunu
vurgulamaktadır.
Gençlik, bugün tek geçim kaynakları olan tütün ve diğer zirai
ürünlerin fiyat politikası ve pazarlama sorunlarının geleceklerinin
korkulu rüyası olduğunu belirtmektedir.
Gençler bölgelerinde yetişebilecek ürünler için çeşitli yatırımların
yapılmasını, kapalı
seracılığın desteklenmesini, köylerinin simgesi olan arcılığın
teşvik ve desteklenmesini arzulamaktadır.
Köy halkı, sebze ve meyve fide ve fidancılığını halen kendi
yöntemleri ile zor şartlar altında yapmaktadır.
Bugün bu üretim ve bakım için yeni yöntemler oluşturulma yolunda hiç
bir yatırımın yapılmayışı, ortak pazardan gelen yeni çiftçiyi
yönlendirme ve destekleme primlerinin bölgelerinde kullanılmayışı da
köy gençliğini iyi üretimden uzaklaştırmaktadır.
Köy gençliği bölgelerinde ürettikleri ürünleri istedikleri zaman
pazarlayabilmek için soğuk hava depolarına gereksinimleri olduğunu
ilgililere bir çok kez dile getirdiklerini ancak cevap
alamadıklarını belirtmektedir. Köylerinin topraklarının; havuç,
turp, lahana, pırasa, ıspanak, patates, marul yer fıstığı, fasulye,
nohut, bezelye, maydanoz, patlıcan, biber, domates gibi çeşitlerin
en iyi şekilde yetiştirmeye elverişli olduğunu belirten köy halkı,
ilgililerin üreticinin yanında her konuda destekçi olmalarını
beklemektedir.
Köyün ve çevre köylerin seracılığa çok elverişli olması, fidan ve
fide üretimi için bölgenin biyolojik tarıma çok yatkın ve hazır
olması pek çok inceleme ve araştırmalar sonucunda kanıtlanması köy
halkını biraz ümitlendirmiştir.
KÖYDE GİYİM KUŞAM
Köy halkı bugünün şartlarına, koşullarına uygun giysilerle toplum
içinde yerlerini almaktadır. 55 yaş üzeri kadınlar feraceyi giysi
olarak kullanmaktadır.
GELENEK VE GÖRENEKLER
Ballahor, gelenek ve göreneklerini geçmişten bugüne taşıyabilmiş
köylerimizden biridir. Burada; hatim, düğün, mevlit, hıdrellez ve
dini bayram kutlamaları ile sünnet, cenaze törenleri, düğün, doğum
mevlitleri, kına geceleri halen eskiden olduğu şekilde
yaşatılmaktadır.
Köy gençliği gelenek ve göreneklerine oldukça bağlıdır. Bu
gelenekleri yaşatmak için köy gençliği bugün büyük bir çaba
göstermektedir.
Not:
Bu araştırmamızda bize yardımcı olan emekli öğretmen Şakir Yakupoğlu
ve Ahmet Reşit’e, Molla Şakir Yusuf’a, Ali Sofuoğlu’na köy imamı
Ahmet Hoca’ya ve isimlerini sayamadığımız köy gençliği ve
yaşlılarına teşekkür ederiz.
|
|
