|
Diğer Yapılar
Geçen sayımızda anlatmaya çalıştığımız ünlü İbrahim Paşa Camii’nden
başka, Kavala’da Türk egemenliği boyunca, pek çok mimari eser
meydana gelmişti. Bunlardan günümüzde ayakta kalabilen veya eski
kayıtlarda özellikle (Evkaf K.K.’de ve Bş. V. Arş.’de) kayıtlı
olanlar şunlardır:
Tekke Camii, günümüzde bakımsız bir şekilde harap görüntüsüyle
ayakta durmaktadır. Her yerden görülmez. Ana kubbe kısmı pek
perişandır. Son cemaat bölümü eve dönüştürülmüş, mesken olarak
kullanılmaktadır. Minaresi kaideye kadar yıktırılmış, kaidesi
durmaktadır. 1912 Balkan Savaşı sırasında Bulgarlar, hem de bir çok
Müslüman Türkün gözleri önünde bu Tekke Camii minaresinin külah
kısmını yıkarak, petek üzerine kocaman bir haç dikmişlerdi.
Günümüzde Yok Edilen ve Eskiden Var Olup Kayıtlarda Geçenler:
Ala Camii: Orta Hisar’da olduğunu Evliya c.8 118 s. bildirmektedir.
Ali bin Aguş Camii: Dere Mahallesinde olduğu (Ev. K.K.de)
bildirilir.
Atik Kavala Camii: Evliya Çelebi Orta Hisar’da olduğunu gösterir.
Hacı Cafer Efendi Camii: (Ev K.K.’de) yaptıranın Kavalalı olduğu
bildirilmektedir.
Hacı Ahmet Paşa Sadrazam Camii: Bş. V. 1217’de kaydı vardır.
Hacı Ali Ağa Camii: Ev. K.K.de adı geçmektedir.
Debboy Depo Camii: Askeri Depo civarında imiş.
Bey Camii: Evliya Çelebi Orta Hisar’da gösterir.
Hacı Mehmet bin İbrahim Camii: E. K.K.’de adı geçmektedir.
Halil Bey Camii, Mescidi, Medresesi: Bş. V. Arş. 100 s.da 1217’de
kaydı vardır.
Hamidiye Mahallesi’nde Ali Paşa Medresesi, Camii: Ev K.K.’de kemer
arkasındaki medrese içinde olduğu bildirilmektedir.
Hamidiye Camii: Ev K.K.’de İshak Bey adında birisi yaptırmış.
Hüseyin Bey Camii: Ev. K.K.’nın üç sicilinde de bildirilmektedir.
İbrahim Paşa Cami, Medresesi, Mektebi, İmareti, Hamamı, Hanı,
Zaviyesi, Çarşısı: Yukarıda da belirttiğimiz gibi, bütün bu
yapıların sahibi Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamlarından İbrahim
Paşa’dır. (Cami şimdi Agios Nikolaos Kilisesi’dir.)
İç Kale Mescidi: Seyahatname’de adı geçer.
İskeçeli Hacı Ali Paşa Camii: Ev. K.K. Pazar Meydanında olduğu
bildirilir.
İsmail Bey Mescidi: Ev K.K.’de gümrük memuru Mustafa Asım Efendi’nin
minber koyup cami yapması kaydından anlaşılmaktadır.
Kadı Ahmet Efendi Camii: Bş. V. Arş.’da 26920 No ile kayıtlıdır.
Softa Camii: Evliya Orta Hisarda göstermektedir.
Yağlı Mehmet Camii: Ev.K.K.’de kayıtlıdır.
Yeni Mahalle Camii: Ev. K.K.’de yazılıdır.
Ali Paşa Medresesi: Ev. K.K.’de kaydı vardır.
Çarşı Medresesi: Ev. K.K.’de İbrahim Paşa Camii yanında olduğu
bildirilir.
Hacı Ahmet Bey Medresesi: ev K.K.’de Halil Bey Mahallesi’nde
gösterilir.
Kanuni Sultan Süleyman Su Kemeri: Seyahatname’de adı geçer.
Günümüzdeki Kavala’da bu su kemeri, görkemli bir şekilde hala ayakta
durmaktadır. Bu muazzam mimari eser, şehirde su sıkıntısı çekildiği
bir sırada Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırılmış ve şehre
uzaktaki dağlardan su sağlanmıştır.
Bu yapıyı Evliya Çelebi Şöyle anlatır:
Kanuni Sultan Süleyman’ın bir konak yerden dağları ve belleri
deldirerek 60 gözlü su kemeri yaptırıp bir kayadan bir dağa
ulaştırdığını ve yüksekliğinin 8 zira = 60m. olduğunu yazar.
Kemerin zaman zaman ve yer yer bazı onarımlar gördüğü anlaşılıyor.
Bununla beraber hala sağlam bir durumdadır. Yaklaşık 5 cm. açıklıkta
gözler 4,5 m. kadar ayaklara basmakta, bu alt sıranın üstündeki
gözler daha dar, ayaklar daha geniştir. İnşaat yassı, kaygan
taşlarla yapılmıştır. Genellikle hareketli, mütenasip ve görüntüsü
caziptir.
Kaynakça
1. E.H. Ayverdi, Avrupa’da Osmanlı Mimari Eserleri, Yunanistan
Bölümü, c. IV s. 234-38
2. Seyahatname, a.e. c.8 1928 basımı s. 123-124
3. Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.25, s. 60, 61, 62
4. Seyahatname, a.e. c.8 s. 119
5. Osmanlı Şehirleri, Milliyet gazetesinin okurlarına armağanı,
İstanbul 1985.
|
|
