Araştırma

Araştırmacı:İLKNUR HALİL-Sosyolog

LOZAN’DAN GÜNÜMÜZE EĞİTİM VE ÖĞRETİMİMİZ -VII-

Yazı dizimizin son bölümünde “Ders Programlarının Düzenlenmesi ve Ders Saatlerinin Tespiti” ile ilgili Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanlığı Kararı üzerinde durduk. Bu sayımızda da Azınlık okulları eğitim personeli ile Selanik Özel Pedagoji Akademisi’ne ait konuların düzenlenmesine ilişkin hükümleri ve diğer hükümleri içeren yasa üzerinde duracağız.


Ek 19 Trakya Azınlık Okulları Eğitim Personeline, S.Ö.P.A.'ne Ait Konuların Düzenlenmesine İlişkin Hükümleri ve Diğer Hükümleri İçeren 2341/4 Ekim 1995 Sayılı Yasa
MADDE-I
AZINLIK OKULLARININ EĞİTİM PERSONELİ
Batı Trakya Azınlık Okullarındaki boş kadrolara bölgedeki diğer azınlık okullarından, keza, 1. ve 2. dereceli okullardan öğretmenler naklen atanabilir.
Bu nakille, işbu maddenin 12. paragrafında öngörülen "kurulun" teklifi üzerine Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı'nın alacak olduğu kararla gerçekleştirilir.
Bu nakiller sırasında kurul, naklini talep eden öğretmenin kültürünü, eğitimini tamamlayıcı stajını, lisansüstü eğitimini, eğitim tecrübesini, yabancı dil bilgisini, eğiteceği kişilerin kültür veya dinleri ile olan pratik uyumunu, yayınlanmış eserlerini ve genelde, nakletmek isteyen adaylarla yapılacak sözlü mülakatta, azınlık eğitiminde verecek olduğu eğitim hizmetine uygunluğunu aynı anda değerlendirilir.
Nakil suretiyle azınlık okullarına atanan eğitim görevlileri, öğretmenlerin nakillerine ilişkin yürürlükteki yasa hükümleri uyarınca, diğer azınlık okullarına veya birinci ve ikinci dereceli devlet okullarına nakledilebilirler.
Azınlık okullarına naklen atanacak eğitim görevlilerinin nakil işlemleri ve bu konu ile ilgili ayrıntılı diğer hususlar, Resmi Gazetede yayınlanacak Milli Eğitim Bakanı’nın kararı ile tayin ve tespit edilir.
Nakil suretiyle yapılacak atamalardan sonra azınlık okullarında açık kalacak kadrolar, birinci ve ikinci dereceli eğitim kurumlarına atanacak eğitim görevlilerinde aranan yeteneklere haiz öğretmenlerle doldurulur.
Bir önceki paragrafta bahse konu öğretmenlerin tayini, kurul tarafından, işbu maddenin 3. paragrafında aranan özelliklerle beraber değerlendirildikten sonra hazırlanacak gerekçeli teklif üzerine Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı'nın kararı ile ve aynı işlemlerle gerçekleştirilir.
Azınlık okullarındaki boş öğretmen kadrolarının doldurulması için yapılacak öğretmen tayinleri ile ilgili duyurular, gerekli belgelerin sunulması için öngörülen süre, öğretmen seçme işlemleri ve bu tayinlerle ilgili ayrıntılı diğer bilgiler, Resmi Gazetede yayınlanacak Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı'nın kararı ile saptanır.

Tayin yoluyla azınlık okullarında görev alacak öğretmenler, beş yıl süre ile bu okullarda görev yapma yükümlülüğünü üstlenmektedirler.
Her öğretim yılının sonunda kurul, azınlık okullarında görev yapmakta olan öğretim personelinin durumunu inceler ve Azınlık Okulları Koordinatörünün, Azınlık Okulları Eğitim Büro Başkanları ve Eğitim Danışmanlarının müşterek önerileri doğrultusunda, bu öğretmenlerden, azınlık okullarındaki görevlerine devam etmesi uygun görülmeyenlerin bu okullarda kalmaları veya uzaklaştırmaları konusunda gerekçeli kararı alır.

Azınlık okullarından uzaklaştırmalarına karar verilen öğretmenler merkez kurulun emrine alınır ve bu kurul, bir öğretmenin tayin edilmesi için gerekli formasyonu gösteren diplomayı aynı yılda almış olan diğer öğretmenlerin tayin edilmiş olmaları durumunda, bu öğretmenlerin de birinci veya ikinci dereceli eğitim kurumlarına tayin edilmelerine karar verir.

Trakya’daki azınlık okullarına atanacak eğitim personelini seçmek ve yerleştirmek ve bu personelin görev ve disiplin konularım üstlenmek üzere bir "Azınlık Eğitimi Sicil Kurulu" (İpiresiako Simvoulio Mionotikis Ekpedefsis)(İ.S.M.E.) oluşturulur. Bu kurulun oluşumu şöyledir:
Başkan olarak, vekili ile beraber, Yüksek Öğretim Kurulu Pedagoji Şubesi veya pedagoji bölümüne mensup bir öğretim görevlisi, Başkan yardımcısı olarak, Batı Trakya Azınlık Okulları Koordinatörü ve kendisine vekalet edecek Azınlık Okulları Eğitim Bürosu Başkanı, Azınlık ve her iki toplumun kültür konularında uzman iki bilim adamı ve bunları vekilleri,Bunlardan biri S.Ö.P.A. müdürü olabilir.
Kurula ayrıca, ilköğretimle ilgili konular görüşürken İskeçe, Gümülcine ve Dedeağaç İlleri Bölge İlköğretim Hizmet Kurulları (P.İ.S.P.E.) Başkanları, İkinci dereceli eğitimle ilgili konular görüşülürken de ikinci dereceli azınlık okullarında görevli eğitimcileri temsilen seçilmiş iki temsilci iştirak eder. 75/1986 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin (R.G. 28/A) ilgili hükümleri uygulanır. İlk uygulamada, seçilmiş temsilcilerin belirlenmesi için yapılacak seçimler, işbu yasanın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren bir ay içinde yapılacaktır.

12. Paragrafın (a) ve (c) fıkralarında bahse konu devamlı üyelerle, (b) fıkrasında zikredilen yedek üye Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı tarafından tayin edilir. Kurul, RG.' de yayınlanacak Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı'nın kararı ile oluşturulur. Kurul üyelerinin görev süresi 31.12.1996 tarihinde sona ermektedir. Anılan kurul, azınlık okullarında hangi durum ve ilişki ile olursa olsun, tüm eğitimci ve idareci personel için hizmet ve disiplin yetkilerini icra eder. Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı'nın RG.'de yayınlanacak kararı ile özellikle bu kurulun yetkileri, çalışma şekli ve bu konu ile ilgili ayrıntılı diğer hususlar tayin ve tespit edilir.

Kurulun Genel Sekreterliğine ve vekilliğine, kuruluş kararı ile Azınlık Okulları Koordinatörlüğü idari memuru veya bu kuruluşa geçici olarak atanan bir eğitimci tayin edilir. Kurul toplantılarını Trakya Üniversitesi Pedagoji Şubesi Merkezi'nde yapar.
Azınlık Okullarında görevli eğitimcilerin hizmet yılları arttırılmış olarak hesaplanır:
Birinci beş yıl için-eğer bu beş yıl tamamlanırsa-gerçek her hizmet yılı 1,20'lik bir katsayı ile çarpılır.
İkinci beş yıllık dönemde, gerçek her hizmet yılı keza 1,30'luk bir katsayı ile çarpılır.
On yıl tamamlandıktan sonra, gerçek her hizmet yılı 1,50'lik bir katsayı ile çarpılır.
Tatil müddeti, açığa alınma, eğitim izinleri, iki ayı aşan sağlık izinleri, başka okullara ve hizmetlere geçici atanma süreleri- Azınlık Okulları Koordinatörünün bürosuna ve Azınlık Okulları Eğitim Bürolarına yapılan atamalar hariç- bir önceki paragrafta zikredilen gerçek hizmet hesaplanmasına dahil edilmezler.

Anayasanın 75. maddesi hükümleri uyarınca çıkarılacak özel bir yasa ile yukarıdaki şekilde hesaplanacak gerçek hizmet yılları, devlet tarafından verilecek emeklilikte de hesaba katılacaktır.
Azınlık okullarında görev yapmakta olan eğitimciler çalışma günlerinde okulun bulunduğu yerde ikamet etmek zorundadırlar. Bu durumda, Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanlığı, eğitimcilerin ikametini teminen mesken inşa etme veya kiralama konusu ile ilgilenecektir.
Kurulun teklifi üzerine Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı'nın kararı ile tayin ve tespit edilecek ulaşılması zor azınlık okullarında görev yapmakta olan öğretmenlere, aile yükümlülük tazminatı dışında kalan ve giriş derecesi ve kademesi esas alınarak hesaplanan tüm tazminatların 1/2'si oranında özel koşullar tazminatı verilir
MADDE 2
ÖĞRENCİLERİN YÜKSEK EĞİTİM KURUMLARINA VE TEKNİK MESLEK ÖĞRETİM KURUMLARINA GİRİŞ VE YERLEŞTİRİLMESİ SELANİK ÖZEL PEDAGOJİ AKADEMİSİ

Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı'nın 1351/1993 sayılı yasanın 1. maddesinin 5. paragrafı (RG.56A) hükümleri uyarınca alacak olduğu kararla, Trakya Müslüman azınlığına mensup lise mezunu öğrencilerin Yüksek Eğitim Kurumları ile Teknik Meslek Eğitim Kurumları'na girebilmeleri için ayrı kontenjan ayrılabilir. Aynı kararla, işbu uygulamadan yararlanacak öğrencilerde aranacak kriterler ve bunların seçilme şekilleri tespit edilir.
S.Ö.P.A. mezunları da Yüksek Eğitim Kurumları ile Teknik Meslek Eğitim Kurumlarına veya bunların şubelerine yerleştirilebilir. Yüksek Eğitim kurumları ile Teknik Meslek Eğitim kurumlarının teklifi ile Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı’nın alacak olduğu bir kararla, bu yerleştirme sırasında aranacak koşullar ve seçme şekli belirlenir.

S.Ö.P.A.’nde organik kadro sahibi görevli eğitimciler eğer bu Akademide 12 yıllık görev süresini veya toplam otuz yıllık devlet hizmetini tamamlamış bulunuyorsa, mer’i mevzuat uyarınca belirlenmiş olan Pedagoji Enstitüsü sürekli başkanının maaşı oranında maaş alırlar.
S.Ö.P.A.’nde aşağıdaki eğitim ve idari kadrolar oluşturulmaktadır: 143/1973 sayılı yasanın (RG.216A) 1. maddesi ile oluşturulan A2 kadrosu arttırılarak bir (1) adet İngilizce dili öğretmeni kadrosu,

DE kategorisine mensup Teknik Meslek Lisesi veya Teknik Meslek Okulu diploması Hamili ve üç yıllık mesleki tecrübesi bulunan, devlet kuruluşları binaları bakımcısı (1) kadro. 482/1971 sayılı yasanın (RG.37 A) 9. maddesi hükümleri uyarınca özel sözleşme ile personel istihdamı feshedilmektedir.
PE 19 kategorisine mensup "Bilgisayar Bilimi" öğretmen kadrosu.

MADDE 3
AZINLIK OKULLARINDA GÖREV YAPAN EĞİTİMCİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
İşbu yasanın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren üç ay içinde, Kurul, Azınlık Okulları Koordinatörünün, Azınlık Okulları Büroları Başkanlarının ve ilgili okul danışmanlarının gerekçeli teklifini esas alarak, halen azınlık okullarında görev yapmakta olan eğitimcilerden, kimlerin bu okullarda görev yapmaya uygun olduğu ve eğitim görevine devam edeceği konusunda karar verecektir.
Anılan Kurulun gerekçeli kararı ile bu okullarda görev yapmaları uygun görülmeyenler yerel Merkez Hizmet Kurulu'nun emrine alınır ve anılan kurul da bunlara, işbu yasanın 1. maddesinin 11. paragrafı uyarınca işlem yapar.
Boşalan eğitim kadrolarının doldurulması için 1. maddede öngörülen hususlar uygulanır.

MADDE 4
Ekonomi Bakanı ile Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı'nın müşterek kararı ile 432/1988 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve B 1/819/1988 sayılı Bakanlık Kararı kapsamındaki özel hesapların amaçları Yüksek Öğretim Kurumları ve Teknik Meslek Kurumları ile Avrupa Birliği İkinci Destek Programı ödeneklerinin değerlendirilmesine ilişkin konuları da kapsayacak şekilde genişletilebilir.

Aynı kararla, yukarıdaki konulara ilişkin özel hesapları idaresi ve tasarrufu ile B 1/819/1988 sayılı Bakanlık kararının araştırma ve tadiline ilişkin konular da ayrıntılı olarak düzenlenmektedir.
2- 2233/1994 sayılı kanunun (RG.141A) 2. maddesinin 2. paragrafının c fıkrasına aşağıdaki hüküm ilave edilmektedir: "Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanlığının özel hesabından, Avrupa Birliği İkinci Destek Programına tabi ve Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanlığı tarafından onaylanmış üniversite ve Teknik Meslek Kurumlarının faaliyetlerini de finanse edilir." Bu finansman, Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı'nın kararı ile ilgili üniversite ve Teknik Meslek Kurumlarının özel hesaplarına yapılır.

MADDE 5
Yasanın geçerliliği yayınlandığı tarihten itibarendir.

Ek 20 F.E.K. 776/21-602 sayı A Karar Sayı 62092 Trakya'nın Azınlık Okullarında Encümen Heyetlerinin Görev ve Sorumlulukları
MİLLİ EĞİTİM VE DİN İŞLERİ BAKANI
Hükümleri göz önünde bulundurarak:
1. İlk ve ortaöğretimin bölgesel dairelerini organize etme, eğitimi ve eğitmenleri değerlendirme, öğretmenleri eğitme ve diğer hükümler ile ilgili 2986/2002 (FEK 24A/ 13.2.2002) kanununun 14. maddesinin 1. ve 2. paragrafı.

2. Batı Trakya'daki Müslüman Azınlığın, azınlık okullarıyla ilgili 694/16.9.1977 (FEK A 264/1977) kanununun 6. paragrafı.
3. Kararın düzenlenmesinden devlet bütçesine masraf yapılmayacağı gerçeği ile karar veriyoruz:
A. Trakya'daki Azınlık Okullarındaki Encümen Heyeti'nin görev ve sorumluluklarını aşağıdakiler olarak belirliyoruz:
1. Okul kasasındaki zorunlu bağışların ve türlü gelirin tahsilatına özen göstermek.
2. Okulun çalışma giderlerinin karşılanması için ekonomik araçlar tahsis eder.
3. Milli Eğitim Bakanlığı'nın izniyle ve Trakya Azınlık İlk ve Ortaokulları Koordinatörünün, devletlerarası mütekabiliyet esasına dayanarak verilen, onayından sonra eğer aynı hak Türkiye'deki soydaş azınlık okullarında da varsa okulun taşınmaz mallarını ve malzemelerini ucuza satabilir. Satıştan alınan para encümen heyeti tarafından, her zaman devletlerarası mütekabiliyet esası Türkiye'deki soydaş okullarında da geçerli olduğunda, aynı Belediyenin veya Nahiyenin veya bölgenin diğer okullarına tahsis edebilir.

4. Milli Eğitim Bakanlığı'nın izniyle ve Trakya Azınlık İlk ve Orta Okulları Koordinatörünün, devletlerarası mütekabiliyet esasına dayanarak verilen, onayından sonra eğer aynı hak Türkiye'deki soydaş azınlık okullarında da varsa okulun taşınmaz mallarını kiraya verebilir. Azınlık okulu taşınmaz malı kiralaması açık artırma sonucunda ve geçerli hükme göre yapılır.
5. Sözleşmeli öğretmenlere maaşlarını ve İ.K.A.'ya işveren katkılarını öder.
6. Devlet kasasından para alınmasını kararlaştırır.
7. İlgili Azınlık Okulları İlköğretim Müdürüne devlet yardımından alınan paraların yönetimi hakkında hesap verir.

8. Okul kasasını yönetir.
9. Veliler toplantısında yeni Encümen Heyeti'ne yönetim hakkında hesap verir.
10. Kasa defteri, taşınmaz mal, demirbaş, karar, protokol defteri tutar ve okulun mührünü kullanır.
11. Özel bir durumda eğer bir vakıf okulunda oluşursa ve vakıf mallarıyla... Okul Encümen Heyeti 694/1977 kanununu ve bakan kararını görevleri ve yükümlülüklerini korur ama diğer vakıf mallarının kullanımına karışmaz, onlardan sorumlu yerel vakıf idare heyetidir.
Bu durumda okul encümen heyeti, 986/2002 ve 694/1977 kanunları ile ilgili Bakanlık Kararına göre her yıl vakıf mallarından alınan paraların yönetimi hakkında vakıf idare yönetimine hesap vermek zorundadır.