BİZİM KÖYLERİMİZ 23

SEVİL ŞERİFOĞLU

 
 YAHYABEYLİ

Batı Trakya’nın güzel köylerinden, Gümülcine’nin 12 kilometre güney doğusunda yer alan Yahyabeyli (Amaranta) köyündeyiz bu ay.
Batı Trakya fethedildikten sonra 1620’lerde Yahya Bey, Murat Bey, Demir Bey kardeşler ve beraberindekiler bugünkü Yahyabeyli yakınlarına gelmişler.

Bunlardan Yahya bey ve beraberindekiler, Gümülcine ovasının ortasında bir yerleşim yeri oluşturmuş. Burada tahıl üretimi yaparak geçimlerini sağlamışlar, çoğalmışlar ve köy haline gelerek “Yahyabeyli” köyünü oluşturmuşlar. Köyün ismi halk arasında “Yabeyli” ve “Yabilli” olarak da bilinir. Köyün kurucusu olan Yahya Bey’in mezarı halen köyde korunmaktadır.
Yahyabeyli 220 aileli yaklaşık 700-800 nüfusa sahip bir ova köyüdür. Ayrıca yurt dışında yaşayan, köye zaman zaman gelip giden 40 aile de bulunmaktadır.

Köy yıllarca nahiye merkezliği yapmış fakat son yıllarda Kapodistria planı ile Maronya Belediyesi’ne bağlanmıştır. Köyde bulunan nahiye binasında bugün halen küçük çapta resmi işlemler yapılabilmektedir. Her şeye rağmen köy halkı Maronya Belediyesi meclisine iki meclis üyesi göndererek birlik ve beraberliklerini ispatlamıştır.

Yahyabeyli verimli topraklar üzerine kurulmuş güzel bir ova köyüdür. Fakat ne yazık ki köy halkı topraklarını kamulaşmadan kurtaramamıştır. İlk önce köyün bir yanına sanayi bölgesi kurulmuş ve köyün 3.000 dönüm arazisi kamulaştırılmıştır. Daha sonra köyün diğer tarafından Egnatiya Otoyolu geçmiş ve onun için de yine pek çok arazi kamulaştırılmıştır. Böylece aile başına düşen arazi miktarı azalmış, buda doğal olarak köy ekonomisini olumsuz yönde etkilemiştir.

Köy halkı geçimini tarımla sağlamaktadır. Verimli topraklara ve yeterli suya sahip olan köyde ağırlıklı olarak pamuk, bunun yanında buğday, arpa, mısır, ayçiçeği ve bamya yetiştirilmektedir. Bunların geliri yeterli olmadığından köy gençlerinin bir kısmı sanayi bölgesinde bir kısmı da iş buldukları sürece Gümülcine’de çalışmaktadır.

Araştırmamız sırasında bilgilerine başvurduğumuz kişiler Batı Trakya Türkü’nün son yıllarda yaşadığı ekonomik sıkıntının köylerinde de önemli ölçüde hissedildiğini belirterek, gerek devlet gerekse diğer kuruluşlar tarafından teşvik beklediklerini, tarlalarının her türlü tarıma uygun olduğunu fakat ne tür ürünler yetiştirmeleri gerektiği konusunda bilgi sahibi olmadıklarını bu yüzden de belli ürünlere bağlı kaldıklarını dile getirdiler. Ayrıca yetiştirdikleri ürünleri pazarlamada da sıkıntı yaşadıklarını ve bu yüzden az
üretmek veya ucuza satmak zorunda kaldıklarını ifade ettiler. Tarımda bu tür olumsuzluklar yaşandığından, bölge gençleri Gümülcine veya başka şehirlerde iş aramak veya çalışmak zorunda kalmaktadır.

Köy halkı geçmişten bugüne eğitim ve öğretime büyük önem vermiştir. Köy ilkokulu tek katlı binası ve 6 eğitimcisi ile 16 öğrenciye hizmet veriyor. Köy halkının sadece bugün değil geçmişte de eğitim ve öğretime önem verdiğini köyde diş hekimi, öğretmen, muhasebeci, doktor, veteriner gibi bir çok meslek dalından tahsilli gençlerin bulunmasından anlıyoruz.
öy camii 1927 yılında halkın çabalarıyla yapılmış. Daha sonra ufak tefek tamirler geçirmiş fakat yıllarca büyük bir tadilat yapılmamış. Köy halkı bu yıl aralarında topladıkları yardımlarla camilerini büyük bir tadilattan geçiriyor. Henüz tadilatı tamamlanmamış olan cami bitirildiğinde yeni ve modern görünümü ile Yahyabeyli halkına hizmet verecek.

Köyde başkanlığını Diş Hekimi Caner Küçük’ün yaptığı “Dinami Amaranta” isminde 3. Amatör kümede mücadele eden bir futbol takımı da bulunuyor. Köy gençleri ve çevre köylerden gençlerin oluşturduğu takım hafta sonları, grubunda bulunan diğer takımlarla mücadele ediyor ve zaman zaman çok iyi sonuçlar alarak köy gençlerinin yüzünü güldürüyor.
Köyde üç kahvehane, iki alüminyum doğramacı, dershane, muhasebe bürosu, eczane, demirci, oduncu, dönerci, market, benzin istasyonu, oto elektrikçisi, tamirci, inşaat malzemeleri satan bir dükkan, marangoz ve tuhafiye bulunmaktadır.

Yahyabeyli zaman zaman göç vermiş ve dışarıdan da göç almış köylerimizden bir tanesi. Araştırmamız sırasında bilgilerine başvurduğumuz kişiler, dışarıya yapılan göçlerin bütün Batı Trakya Türkü’nün ortak problemi olan beyin göçü sebebiyle yaşandığını ve göç edenlerin çoğunluğunun tahsilli gençler olduğunu belirtiyorlar. Beyin göçünün iş imkanlarının kısıtlı olması nedeniyle genellikle yurt dışına yaşandığı ifade ediliyor. Köy içine yapılan göçlerin ise Gümülcine’ye yakın oluşu ve ova köyü olması sebebiyle Balkan kolundan aileler tarafından tercih edildiği belirtiliyor.

Yahyabeyli; Türk gelenek ve göreneklerini en iyi koruyabilmiş köylerimizden bir tanesi. Bütün Batı Trakya’da olduğu gibi burada da düğün, mevlit, sünnet, bayram ve hıdrellez gibi gelenek ve göreneklerimiz aslına uygun olarak yaşanmakta ve yaşatılmaktadır.

Not:
Katkılarından dolayı Diş Hekimi Caner Küçük’e teşekkür ederiz.